https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/issue/feed Konteksty Pedagogiczne 2019-11-04T10:37:43+01:00 Joanna Skibska jskibska@ath.bielsko.pl Open Journal Systems <p>Konteksty Pedagogiczne to czasopismo naukowe afiliowane na Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Konteksty Pedagogiczne to półrocznik, którego&nbsp;wersją pierwotną jest wersja drukowana. Czasopismo w&nbsp;całości jest poświęcone problemom współczesnej edukacji. Tytuł czasopisma wyznacza płaszczyznę konfrontacji różnorodnych sposobów postrzegania, rozumienia i&nbsp;badania złożonej rzeczywistości edukacyjnej; płaszczyznę interparadygmatycznego i&nbsp;interdyskursywnego dialogu reprezentantów odmiennych opcji teoretycznych i&nbsp;metodologicznych. Konteksty stanowią w&nbsp;założeniu interdyscyplinarne forum wymiany myśli oraz&nbsp;prezentacji wyników i&nbsp;wniosków z&nbsp;badań naukowych w&nbsp;zakresie wieloaspektowego aktualizowania procesów edukacji, wychowania i&nbsp;innych rodzajów uczestnictwa społecznego w&nbsp;zmieniających się warunkach społeczno-kulturowych i&nbsp;cywilizacyjnych. Tytuł czasopisma podkreśla złożoność i&nbsp;wieloaspektowość poruszanej w&nbsp;czasopiśmie problematyki pedagogicznej i&nbsp;jej kontekstów. W&nbsp;założeniu umożliwia i&nbsp;pobudza do&nbsp;dyskusji wszystkie podmioty edukacji wokół najważniejszych dla współczesności problemów edukacyjnych, podejmuje problematykę bliską nie tylko naukowcom i&nbsp;badaczom, lecz także praktykom – zarówno nauczycielom różnych szczebli kształcenia, jak i&nbsp;specjalistom oraz&nbsp;terapeutom pracującym w&nbsp;różnych ośrodkach.</p> <p><img src="/public/site/images/aadmin/ccby.jpg" height="55"><img src="/public/site/images/aadmin/cejsh.png" height="55"><img src="/public/site/images/aadmin/open_access.png" height="55"><img src="/public/site/images/aadmin/mnisw-logo2.png" width="326" height="56"></p> <p>Zależy nam, by czasopismo stało się przestrzenią, która umożliwi przegląd literatury z kręgu zagadnień wyłonionych przez redaktorów oraz będzie przedstawiać doniesienia z najnowszych badań, a także sprzyjać wymianie doświadczeń i poglądów, co z kolei pozwoli na podejmowanie dialogu i wypracowywanie wspólnych rozwiązań.</p> <p>Możliwość publikowania tekstów autorów reprezentujących różne dziedziny i&nbsp;subdyscypliny pedagogiczne zapewnia przedsięwzięciu transdyscyplinarny, wielowymiarowy charakter, co z&nbsp;kolei bezpośrednio przekłada się na&nbsp;prezentację szerokiego spektrum podejmowanych rozważań, mających na&nbsp;uwadze potrzeby współczesnego społeczeństwa, zarówno z&nbsp;punktu widzenia dziecka, jak i&nbsp;osoby dorosłej.</p> https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/179 Wpływ glukozy i pobudzenia emocjonalnego na pamięć studentów 2019-11-04T10:37:43+01:00 Cosette Fox cfox@hcc-nd.edu Milton E. Becknell becknell@cedarville.edu Anastasia Belden anastacia.nichols@emory.edu Ruthie L. Firmin mail_ruth_firmin@brown.edu <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Celem badania było sprawdzenie wpływu podania glukozy, oraz pobudzenia emocjonalnego, na pamięć. Uczestnikami byli studenci przydzieleni losowo do grup glukozy (50 g glukozy) i grup placebo (50,6 mg sacharyny), a następnie podzieleni na grupy o wysokim i niskim poziomie podniecenia emocjonalnego. Grupom o wysokim i niskim poziomie podniecenia emocjonalnego pokazano zestaw slajdów, którego treść była odpowiednio pobudzająca emocjonalnie lub neutralna emocjonalnie. Wykonano pomiary glukozy we krwi, a testy pamięci i rozpoznawania były przeprowadzane w różnych odstępach czasu w trakcie eksperymentu. Glukoza poprawiła pamięć natychmiastową tylko u kobiet, podczas gdy pobudzenie emocjonalne poprawiło zarówno pamięć natychmiastową, jak i przywoływanie wspomnień u wszystkich badanych. Pobudzenie emocjonalne poprawiło pamięć rozpoznawczą tylko u mężczyzn. Chociaż przedstawione w artykule odkrycia potwierdzają usprawniające działanie glukozy i pobudzenia emocjonalnego na pamięć, jednocześnie prowokują więcej pytań na temat różnic we wpływie tych dwóch czynników na pamięć u mężczyzn i kobiet.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/183 Emocje a komunikacja w języku obcym: przygotowanie studentów do udziału w wymianach międzynarodowych 2019-11-04T10:37:43+01:00 Katarzyna Ożańska-Ponikwia kponikwia@ath.bielsko.pl Beata Webb bwebb@bond.edu.au <p align="justify"><span style="font-family: Courier New, serif;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Umiędzynarodowienie edukacji jest zjawiskiem globalnym. Jednocześnie niewiele informacji jest dostępnych na temat skutecznych sposobów przygotowania studentów do studiowania w za granicą. Badania pokazują, że studencibiorący udział w wymianach międzynarodowych regularnie zgłaszają trudności związane z posługiwaniem się językiem obcym, także w kontekście procesów socjolingwistycznych. Niniejszy artykuł dotyczy istotnego, ale często zaniedbywanego pojęcia emocji i ich znaczenia w procesie komunikacji. Koncentruje się na różnych aspektach dotyczących postrzegania i wyrażania emocji w języku obcym oraz na potencjalnych sposobach włączenia tychże do programu nauczania języków obcych. Artykuł przedstawia wyniki badania ilościowego skupiającego się na możliwym wpływie zanurzenia w kulturze i języku obcym na rozpoznawanie i wyrażanie emocji w tymże języku. Wyniki badań sugerują, że nawet bardzo krótki pobyt zagraniczny może znacznie zwiększyć zdolność wyrażania i rozpoznawania emocji w języku obcym. Proponuje się, aby umiejętność rozpoznawania i wyrażania emocji w języku drugim/obcym była postrzegana jako umiejętność kluczowa, która może znacznie wpłynąć na procesy komunikacyjne podczas wymian międzynarodowych, i tym samym została włączona do programów nauczania języków obcych. </span></span></span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/187 Wspieranie autonomii ucznia: samoocena w doskonaleniu umiejętności pisania w języku angielskim 2019-11-04T10:37:43+01:00 Olena Sukhenko olena.sukhenko@gmail.com <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Artykuł poświęcony jest problemowi nauczania uczniów odpowiedzialności za swoje osiągnięcia naukowe. Niezależny i autonomiczny uczeń jest równym partnerem nauczyciela w procesach nauczania i uczenia się. Autor artykułu proponuje technikę samooceny, która pozwala uczniowi rozwinąć samodzielność i zdobyć autonomię, oraz bada rolę autonomii w poprawie umiejętności pisania w języku angielskim wśród uczniów ukraińskich szkół średnich. Zaproponowana technika samooceny składa się z trzech etapów, z których pierwszy obejmuje samoocenę formalnych umiejętności pisania przez samych uczniów. Drugi krok zakłada samoocenę w zakresie doskonalenia umiejętności pisania po angielsku. Ostatni krok obejmuje samoocenę ulepszonych umiejętności pisania. Zgodnie z celem badań, zadania związane z samooceną dały uczniom możliwość rozwijania autonomii i niezależności. Uczestnikami badania było 4 nauczycieli i 40 uczniów dziewiątej klasy ukraińskich szkół średnich.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/185 Wychowanie osoby w bezpiecznym środowisku edukacyjnym w szkołach średnich Ukrainy: aktualne problemy i wyzwania 2019-11-04T10:37:43+01:00 Vitalia Primakova pran703@gmail.com Lilya Morska liliya.morska@gmail.com <p lang="pl-PL" align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Artykuł poświęcony jest aktualnym problemom wychowania studentów i uczniów, w szczególności organizacji pracy wychowawczej w ukraińskich instytucjach edukacyjnych związanej z bezpieczeństwem dzieci i ich dobrostanem. W pracę wpisano strategiczne priorytety krajowe, w tym realizację Krajowego Programu Społecznego „Krajowy plan działania na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach dziecka” do 2021 r. – jego główne zasady i oświadczenia, cel i zadania zostały przeanalizowane. Podkreślono nowoczesne podejścia do procesu przeciwdziałania przemocy w środowisku szkolnym, jak również kwestie zapewniające prawa, wolności i interesy dzieci, które znajdują odzwierciedlenie w koncepcjach obecnych programów wychowawczych. W szczególności zdefiniowano potencjał uniwersalnego programu wychowawczego „Osobista godność, bezpieczeństwo życia, pozycja obywatelska”.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/182 Identyfikacja z wybranymi środowiskami wychowawczymi a nasilenie zachowań antyspołecznych w grupie nieletnich umieszczonych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 2019-11-04T10:37:43+01:00 Karol Konaszewski k.konaszewski@uwb.edu.pl Sebastian Rutkowski srutkowski@skryba.media.pl Alfred Tuci fredi72@live.com <p>Celem badania było ustalenie związku pomiędzy poziomem zachowań antyspołecznych a poczuciem identyfikacji z wybranymi środowiskami wychowawczymi w grupie młodzieży nieprzystosowanej społecznie. Ogółem przebadano 481 wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Skupiono się na poczuciu identyfikacji z wyróżnionymi środowiskami wychowawczymi w kontekście przejawianych zachowań antyspołecznych. Okazało się, że niezależnie od nasilenia zachowań antyspołecznych poczucie identyfikacji rodzinnej zawsze jest tak samo silne. W przypadku poczucia identyfikacji z grupą rówieśniczą można zaobserwować pewną prawidłowość. Im wyższy poziom nasilenia zachowań antyspołecznych, tym silniejsze poczucie identyfikacji rówieśniczej. Natomiast w przypadku poczucia identyfikacji szkolnej to wraz z mocniejszym poczuciem identyfikacji szkolnej nasilenie zachowań antyspołecznych maleje.</p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/191 Wokół depresji i zachowań suicydalnych dzieci i młodzieży – wybrane aspekty i badania 2019-11-04T10:31:54+01:00 Małgorzata Przybysz-Zaremba malgorzata.p_z@interia.pl <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;"><span style="color: #000000;"><span lang="en-US">The article presents the problem of depression and suicidal behavior among children and youth. On the basis of the review of many research studies and statistical data, it is observed that this problem is escalating. Among other things, the text also underlines the conditions, the range, and the symptoms of depressive behavior, with an emphasis on the most destructive effects of depression – suicidal behavior and suicide in children and youth.</span></span></span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/189 Arteterapia jako interwencja wychowawcza ukierunkowana na relacje społeczne dzieci w młodszym wieku szkolnym 2019-11-04T10:37:43+01:00 Agnieszka Szczelina-Szczotka agnieszkaszczelina@gmail.com <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Dzieci w młodszym wieku szkolnym przechodzą okres wzmożonego nabywania kompetencji emocjonalno-społecznych, a także zawiązywania pierwszych relacji interpersonalnych. Ważne jest, by proces ten przebiegał harmonijnie i był właściwie stymulowany. W dobie współczesnych zagrożeń jest to wyzwanie dla pedagogów, które zmusza do poszukiwania nowych, atrakcyjnych, a zarazem prostych dla dzieci metod oddziaływania wychowawczego – by mało inwazyjnie, dyskretnie i subtelnie wpływać na młodego człowieka oraz jego motywacje w obszarze umiejętności emocjonalno-społecznych z zakresu relacji rówieśniczych. Niniejszy tekst jest opisem badań nad wykorzystaniem metod arteterapeutycznych w pracy z dziećmi w młodszym wieku szkolnym w obszarze relacji rówieśniczych. Autorka stara się dowieść, że arteterapia może stać się odpowiedzią na współczesne wyzwania wychowawcze i wpływać na relacje rówieśnicze dzieci w młodszym wieku szkolnym.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/190 Rola dramy w rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych uczniów edukacji wczesnoszkolnej 2019-11-04T10:37:43+01:00 Olimpia Gogolin olimpia.gogolin@onet.eu Eugeniusz Szymlik eugeniusz.szymik@us.edu.pl <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, jaką rolę odgrywa drama w rozwoju kompetencji komunikacyjnych uczniów edukacji wczesnoszkolnej. W części teoretycznej zostają przybliżone pojęcia: kompetencji, kompetencji kluczowych w kontekście procesów językowych, poznawczych i społecznych. Następnie autorzy omawiają pokrótce metodę dramy, eksponując klasyfikację technik dramowych autorstwa G. Boltona. W części praktycznej omówione są wyniki badań przeprowadzonych wśród nauczycieli (ankieta posttest) oraz uczniów (ankieta pretest i posttest oraz test kompetencji językowych). </span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/186 Metody, formy oraz środki dydaktyczne stosowane w szkołach polskich i węgierskich na poziomie edukacji wczesnoszkolnej. Komunikat z badań 2019-11-04T10:37:43+01:00 Łucja Reczek-Zymróz lucja.reczek@gmail.com <p lang="pl-PL" align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Tematem artykułu jest analiza problematyki stosowania przez nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej metod kształcenia, form organizacji zajęć, środków dydaktycznych oraz ocena ich efektywności. Powyższe czynniki w istotnym stopniu warunkują powodzenie procesu dydaktycznego. Celem artykułu jest analiza treści dotyczących wskazanej problematyki na podstawie badań przeprowadzonych w 2016 roku wśród 200 nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej z Polski (Tarnów i powiat tarnowski) oraz 200 nauczycieli z Węgier (Kaposvári, Sárospatak). </span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/180 Rodzaje ćwiczeń w podręcznikach do historii w szkole podstawowej 2019-11-04T10:37:43+01:00 Ondřej Šimik ondrej.simik@osu.cz <p class="western" lang="en-US" align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Artykuł dotyczy analizy ćwiczeń z podręczników klasy 4 i 5 związanych z tematem „Ludzie i czas”, według ich rodzaju. Metoda analizy treści została podzielona na kategorie (typem ćwiczenia była konkretna transformacja), a następnie porównano rodzaje ćwiczeń w podręcznikach wydanych przez sześciu wydawców. Uaktualniona wersja taksonomii Blooma stała się podstawą kategoryzacji ćwiczeń edukacyjnych. Próbka badawcza składa się z 2101 ćwiczeń edukacyjnych wykorzystywanych na lekcjach historii. Wyniki pokazują, że większość (ponad 50%) ćwiczeń dotyczy zapamiętywania treści. Ćwiczenia o wyższym stopniu trudności poznawczych (kreatywne, analityczne lub syntetyczne) pojawiają się w podręcznikach sporadycznie. Ten trend widoczny jest w podręcznikach wszystkich badanych wydawców.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/181 Social Self-reliance of Preschool Children 2019-11-04T10:37:43+01:00 Ewa Jędrzejowska ejedrzej@uni.opole.pl <p align="justify"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Apart from practical and mental autonomy, the social self-reliance of preschool children constitutes an important aspect of an individual’s attaining independence and school maturity. According to the author, contemporary children sometimes present an insufficient level of social self-reliance, which may hinder them from taking actions and implementing future life roles, especially that of a student, as well as from developing independence and a sense of success. In consequence, this may contribute to lower self-esteem and difficulties in the social functioning of the child. The author supplements theoretical considerations with the results of her own research conducted in preschool education institutions in the Opole region in 2018. An analysis of 530 questionnaires from the observation of five and six-year-old children indicated that most of them attained social self-reliance in the studied areas. There were, however, also children who scored low or very low in the area and who require particular support on their way towards self-reliance. The children had the best results in their engagement and perseverance while performing jobs for others, and the poorest – in the sphere of taking decisions or co-deciding.</span></span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/188 Skala motywacji sytuacyjnej SMS-15 dla dzieci: konstrukcja i wstępna ocena właściwości psychometrycznych 2019-11-04T10:37:43+01:00 Sebastian Skalski sebastian.skalski@sd.psych.pan.pl <p lang="pl-PL" align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">Celem artykułu jest przedstawienie konstrukcji oraz wstępna ocena właściwości psychometrycznych Skali Motywacji Sytuacyjnej SMS-15 dla dzieci w oparciu o teorię autodeterminacji Deciego i Ryana. W badaniu walidacyjnym wzięło udział 300 dzieci w wieku 11–15 lat (178 dziewczyn i 122 chłopaków). Skala SMS-15 ma zadowalającą trafność teoretyczną, spójność wewnętrzną oraz rzetelność. Współczynnik α Cronbacha wynosi .84 dla podskal: motywacji introjektowanej oraz regulacji przez identyfikację, a także .82 dla podskal: motywacji wewnętrznej, regulacji zewnętrznej i amotywacji.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/184 Konstrukcja Skali Poczucia Umiejscowienia Kontroli Zdarzeń Szkolnych 2019-11-04T10:37:43+01:00 Joanna Poziemska consilis@wp.pl <p align="justify"><span style="font-family: Times New Roman, serif;"><span style="font-size: medium;">W wielu badaniach wykazano, że aktywność jednostek zależy m.in. od takich konstruktów jak poczucie własnej skuteczności, samoocena, motywacja, wyuczona bezradność czy relacje z otoczeniem. Te z kolei pozostają w ścisłym związku z ulokowaniem poczucia kontroli. Ponieważ kształtuje się ono pod wpływem doświadczeń, istotne w tym procesie są przeszłe zdarzenia, w przypadku ucznia należy więc zwrócić szczególną uwagę na zdarzenia szkolne. Jako że brakuje narzędzia, które pedagodzy mogliby stosować do badania i diagnozy poczucia umiejscowienia kontroli zdarzeń szkolnych u uczniów, podjęto próbę skonstruowania go. Próbę badawczą stanowiło 449 uczniów drugich klas bydgoskich szkół ponadgimnazjalnych. Rzetelność narzędzia weryfikowano współczynnikiem zgodności wewnętrznej oraz metodą połówkową, a trafność, badając związek z wybranymi zmiennymi. Narzędzie można uznać za trafne. W zakresie skali porażek uzyskało zadowalającą rzetelność, natomiast skala sukcesów wymaga dopracowania.</span></span></p> 2019-09-11T00:00:00+02:00 Copyright (c) https://kontekstypedagogiczne.pl/kp/article/view/193 Zrelatywizowane kulturowo kryteria inteligencji a sytuacja społeczno- ‐edukacyjna dzieci z niepełnosprawnościami w Burundi. Komunikat z badań 2019-11-04T10:37:43+01:00 Barbara Superson br.superson@gmail.com <p>Artykuł prezentuje sytuację społeczno-edukacyj- ną burundyjskich dzieci dotkniętych niepełnosprawnościami, zarówno natury psychicznej, jak i fizycznej. Przedstawione badania odpowiadają na pytanie, jakie cechy dominują w po- strzeganiu przez burundyjskie dzieci osób inteligentnych i jak w tym kontekście pozycjonuje się status społeczny i edukacyjny dzieci z niepełnosprawnościami. Analizie jakościowej poddane zostały wyniki badań przeprowadzonych wśród burundyjskiej młodzieży z Integracyjnej Szkoły Podstawowej w Bużumburze oraz społecznych aktywistów działających na rzecz środowiska dzieci niepełnosprawnych i zagrożonych wykluczeniem spo- łecznym. Analiza badań wykazała istnienie czterech głównych cech, którymi uczniowie opisują osobę inteligentną: poważna, pracowita, dzielna i grzeczna.</p> 2019-04-03T00:00:00+02:00 Copyright (c)