Komunikacja niesłyszących rodziców ze słyszącymi dziećmi (problemy w relacjach codziennych)
Konteksty Pedagogiczne nr 1(14)/2020
pdf (English)

Słowa kluczowe

niesłyszący rodzice
komunikacja w rodzinie
język migowy

Jak cytować

ZABORNIAK-SOBCZAK, M. Komunikacja niesłyszących rodziców ze słyszącymi dziećmi (problemy w relacjach codziennych). Konteksty Pedagogiczne, v. 1, n. 14, p. 103-123, 30 cze. 2020.

Abstrakt

Artykuł ma charakter studium pedagogiczno-socjologicznego. Zamierzeniem autorki było ukazanie problemów związanych z codzienną komunikacją językową, jakich doświadczają niesłyszący rodzice wychowujący słyszące dziecko lub dzieci. Podczas badań – w nurcie metodologii badań jakoś-ciowych – przeprowadziłam wywiady narracyjne z członkami pięciu rodzin Głuchych. Niesłyszący rodzice nie zawsze czują się pewnie w kontaktach ze słyszącymi dziećmi, potrzebują niekiedy potwierdzenia, że język migowy jest pełnowartościowym środkiem komunikowania się w rodzinie. Niesłyszący rodzice zdają sobie sprawę z tego, że wychowanie językowe słyszącego dziecka obciążone jest trudnościami dotyczącymi między innymi wyboru języka w codziennej komunikacji. Rodzice mają świadomość tego, że gdy dzieci nie będą migać, wówczas ich wzajemne kontakty będą ograniczone. Rodzice z jednej strony starają się dostosować komunikaty do możliwości percepcyjnych dziecka, mają świadomość tego, że aby dziecko rozwinęło mowę w formie werbalnej, musi mówić, z drugiej zaś naturalny jest wybór języka migowego.

https://doi.org/10.19265/kp.2020.1.14.246
pdf (English)

Pobrania

Dane pobrania nie są jeszcze dostepne

Bibliografia

Allsop, L. & Kyle, J. (1997). Deaf Parents and their Hearing Children. A Research Report. Bristol: Deaf Studies Trust.
Zobacz w Google Scholar

Baran, J. (2012). Problemy i konteksty wychowania dzieci z uszkodzonym słuchem w przekazach ich słyszących matek [Problems and contexts of raising children with hearing impairment in the messages of their hearing mothers]. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Zobacz w Google Scholar

Bartnikowska, U. (2004). Małżeństwa mieszane (osoba z uszkodzonym słuchem – osoba słysząca) [Mixed marriages (a person with hearing impairment – and a hearing person)]. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Zobacz w Google Scholar

Bartnikowska, U. (2010). Sytuacja społeczna i rodzinna słyszących dzieci niesłyszących rodziców [The social and family situation of hearing children of deaf parents]. Toruń: Akapit.
Zobacz w Google Scholar

Bieńkowska, K. & Woźniak, A. (2016). Language Behaviours in Children with Hearing Impairment vs. the Social Functioning of their Mothers – Comparative Surveys. The New Educational Review, 46(4), 189–199. DOI: 10.15804/tner.2016.46.4.16.
Zobacz w Google Scholar

Bieńkowska, K. & Zaborniak-Sobczak, M. (2014). Wsparcie społeczne i jego związek z kształtowaniem się postaw rodzicielskich wobec dzieci z wadą słuchu [Social support and its relationship with the formation of parental attitudes towards children with hearing impairment]. Niepełnosprawność. Półrocznik naukowy, 13, 135–153.
Zobacz w Google Scholar

Borowicz, A. (2012). Stres rodziców wychowujących dzieci z niepełnosprawnością słuchową [Stress among parents raising children with hearing disabilities]. Niepełnosprawność – zagadnienia, problemy, rozwiązania, 2(3), 55–80.
Zobacz w Google Scholar

Bouvet, D. (1996). Mowa dziecka. Wychowanie dwujęzykowe dziecka niesłyszącego [The voice of the child. Bilingual education of the deaf child], transl. R. Gałkowski. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Zobacz w Google Scholar

Brackenbury, T., Ryan, T. & Messenheimer, T. (2006). Incidental Word Learning in a Hearing Child of Deaf Adults. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 11(1), 76–93, http://jdsde.oxfordjournals.org/ [accessed: 21.01.2016].
Zobacz w Google Scholar

Braun-Gałkowska, M. (1987). Psychologia domowa [Home psychology]. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne.
Zobacz w Google Scholar

Denzin, N.K. & Lincoln, Y.S. (2009). Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych [Introduction. The Discipline and Practice of Qualitative Research]. In: N.K. Denzin & Y.S. Lincoln (eds.), Metody badań jakościowych [The Sage Handbook of Qualitative Research] (pp. 19–76), Vol. 1, transl. K. Podemski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Zobacz w Google Scholar

Emmorey, K., Borinstein, H.B. & Thompson, R. (2005). Bimodal Bilingualism: Codeblending between Spoken English and American Sign Language. In: J. Cohen, K.T. McAlister, K. Rolstad & J. MacSwan (eds.), Proceedings of the 4th International Symposium on Bilingualism (pp. 663–673). Somerville: Cascadilla Press.
Zobacz w Google Scholar

Gurba, E. (2013). Nieporozumienia z dorastającymi dziećmi w rodzinie. Uwarunkowania i wspomaganie [Misunderstandings with adolescent children in the family. Conditioning and support]. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zobacz w Google Scholar

Harwas-Napierała, B. (2008). Komunikacja interpersonalna w rodzinie [Interpersonal communication in the family]. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Zobacz w Google Scholar

Johnson, J.M., Watkins, R.V. & Rice, M.L. (1992). Bimodal bilingual language development in a hearing child of deaf parents. Applied Psycholinguistics, 13(1), 31–52. DOI: https://doi.org/10.1017/S0142716400005415.
Zobacz w Google Scholar

Jones, M.L. & Quigley, S.P. (1979). The Acquisition of Question Formation in Spoken English and American Sign Language by Two Hearing Children of Deaf Parents. Journal of Speech Language, and Hearing Research, 44(2), 196–208.
Zobacz w Google Scholar

Kanto, L., Huttunen, K. & Laakso, M.L. (2013). Relationship Between the Linguistic Environments and Early Bilingual Language Development of Hearing Children in Deaf-parented Families. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 18(2), 242–260. DOI: https://doi.org/10.1093/deafed/ens071.
Zobacz w Google Scholar

Kobosko, J. (2009a). Relacja matka–dziecko a zaburzenia rozwoju językowego [The mother-child relationship and language development disorders]. Przegląd Psychologiczny, 52(3), 327–342.
Zobacz w Google Scholar

Kobosko, J. (2009b). Młodzież głucha i słabo słysząca w rodzinie i otaczającym świecie. Dla terapeutów, nauczycieli, wychowawców i rodziców [Young deaf and hard of hearing people in the family and the surrounding world. For therapists, teachers, educators and parents]. Warszawa: Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci i Młodzieży z Wadą Słuchu “Usłyszeć Świat”.
Zobacz w Google Scholar

Kobosko, J. (2011). Wybór języka dla dziecka głuchego – język foniczny lub/i język migowy. Współczesna perspektywa psychologiczna [Language selection for deaf children – audio language and/or sign language. Contemporary psychological perspective]. In: B. Antoszewska & C. Kosakowski (eds.), Dyskurs pedagogiki specjalnej. Uwarunkowania i kierunki rozwoju pedagogiki specjalnej [Special education discourse. Conditions and directions of development of special education] (pp. 111–121). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Zobacz w Google Scholar

Kobosko, J. & Zalewska, M. (2011). Maternal Identity of Hearing Mothers of Deaf Adolescents. Empirical Studies – an Interpersonal Approach. The Volta Review, 111(1), 39–59.
Zobacz w Google Scholar

Kornas-Biela, D. (2000). Rodzice wobec diagnozy uszkodzenia słuchu u dziecka. Doświadczenia rodziców, pomoc profesjonalistów [Parents in the diagnosis of hearing impairment in a child. Parents’ experience, professional help]. In: D. Kornas-Biela (ed.), Rodzina: źródła życia i szkoła miłości [Family: source of life and school of love] (pp. 459–477). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Zobacz w Google Scholar

Kos, E. (2013). Wywiad narracyjny jako metoda badań empirycznych [Narrative interview as a method of empirical research]. In: D. Urbanik-Zając & E. Kos (eds.), Badania jakościowe w pedagogice [Qualitative research in pedagogy] (pp. 91–116). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Zobacz w Google Scholar

Kotowicz, J. (2015). Nabywanie języka migowego – dyskusja stanowisk [The acquisition of sign language – discussion of positions]. General and Professional Education, 1, 26–36.
Zobacz w Google Scholar

Krakowiak, K. (2006). Studia i szkice o wychowaniu dzieci z uszkodzeniami słuchu [Studies and sketches on raising children with hearing impairment]. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Zobacz w Google Scholar

Krok, D. (2010). Systemowe ujęcie rodziny w badaniach dobrostanu psychicznego jej członków [A systemic approach to the family in the study of the psychological well-being of its members]. In: D. Krok & P. Landwójtowicz (eds.), Rodzina w nurcie współczesnych przemian [The family in the current of contemporary changes] (pp. 359–368). Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.
Zobacz w Google Scholar

Krzyżewski, K. (2003). Doświadczenie indywidualne [Individual experience]. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zobacz w Google Scholar

Kurcz, I., (2005). Psychologia języka i komunikacji [Psychology of language and communication]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Zobacz w Google Scholar

Kvale, S. (2012). Prowadzenie wywiadów [Doing interviews], transl. A. Dziuban. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Zobacz w Google Scholar

Ladd, P. (2003). Understanding Deaf Culture. Clevedon: Multilingual Matters.
Zobacz w Google Scholar

Lane, H. (1996). Maska dobroczynności. Deprecjacja społeczności głuchych [The mask of benevolence. Disabling the deaf community], transl. T. Gałkowski & J. Kobosko. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Zobacz w Google Scholar

Łozińska, S. & Rutkowski, P. (2017). Język migowy źródłem pamięci społecznej Głuchych [Sign language as a source of deaf social memory]. Horyzonty Wychowania, 16(38), 91–108. DOI: 10.17399/HW.2017.163806.
Zobacz w Google Scholar

Milewski, S. (2011). Mowa dorosłych kierowana do niemowląt. Studium fonostatystyczno-fonotaktyczne [Adult Speech directed to infants. A phonostatic and phonotactic study]. Gdańsk: Harmonia Universalis.
Zobacz w Google Scholar

Mitchell, R.E. & Karchmer, M.A. (2004). Chasing the mythical ten percent: Parental hearing status of deaf and hard of hearing students in the United States. Sign Language Studies, 4(2), 138–163.
Zobacz w Google Scholar

Możdżyńska, M. (2019). Codzienność słyszących dzieci niesłyszących rodziców [The everyday life of hearing children of deaf parents], https://repozytorium.uni.wroc.pl/dlibra/ publication/84075/edition/79646/content?&action=ChangeMetaLangAction&lan g=en [accessed: 10.11.2019].
Zobacz w Google Scholar

Murphy, J. & Slorach, N. (1983). The Language Development of Pre-Preschool Hearing Children of Deaf Parents. British Journal of Disorders of Communication, 18(2), 118–127.
Zobacz w Google Scholar

Nęcki, Z. (1996). Komunikacja międzyludzka [Interpersonal communication]. Kraków: Antykwa.
Zobacz w Google Scholar

Padden, C. & Humphries, T. (1988). Deaf in America: Voices from a culture. Cambridge: Harvard University Press.
Zobacz w Google Scholar

Pizer, G.B. (2008). Sign and Speech in Family Interaction: Language Choices of Deaf Parents and their Hearing Children, https://repositories.lib.utexas.edu/handle/2152/17720 [accessed: 10.11.2019].
Zobacz w Google Scholar

Plutecka, K. (2017). Stres i radzenie sobie z nim przez rodziców dzieci niesłyszących [Stress and ways of coping with it among parents of deaf children]. Społeczeństwo i Rodzina, 50(1), 58–69.
Zobacz w Google Scholar

Radochoński, M. (1998). Wybrane zagadnienia psychopatologii w ujęciu systemowej koncepcji rodziny [Selected issues of psychopathology in the systemic concept of the family]. Roczniki Socjologii Rodziny, 10, 91–109.
Zobacz w Google Scholar

Rocławski, B. (1991). Opieka logopedyczna od poczęcia [Speech therapy from conception]. Gdańsk: GlottisPol.
Zobacz w Google Scholar

Sachs, J., Bard, B. & Johnson, M.L. (1981). Language learning with restricted input: Case studies of two hearing children of deaf parents. Applied Psycholinguistics, 2(1), 33–54. DOI: https://doi.org/10.1017/S0142716400000643.
Zobacz w Google Scholar

Schiff, N.B. & Ventry, I.M. (1976). Communication problems in hearing children of deaf parents. Journal of Speech and Hearing Disorders, 41(3), 348–358.
Zobacz w Google Scholar

Schiff-Myers, N.B. & Klein, H. (1985). Some phonological characteristics of the speech of normal hearing children of Deaf parents. Journal of Speech and Hearing Research, 28(4), 466–474.
Zobacz w Google Scholar

Singleton, J.L. & Tittle, M.D. (2000). Deaf Parents and Their Hearing Children. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 5(3), 221–236.
Zobacz w Google Scholar

Temple, B. & Young, A. (2004). Qualitative research and translation dilemmas. Qualitative Research, 4(2), 161–178.
Zobacz w Google Scholar

Tomasello, M. (2002). Kulturowe źródła ludzkiego poznania [The cultural origins of human cognition], transl. J. Rączaszek. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Zobacz w Google Scholar

Toohey, E.N. (2010). Phonological Development in Hearing Children of Deaf Parents, Honors Scholar Theses. Paper 153, http://digitalcommons.uconn.edu/srhonors_theses/153 [accessed: 10.11.2019].
Zobacz w Google Scholar

Wach, T. (2016). Pedagogiczna racjonalizacja transgeneracyjnych kodów socjokulturowych w rodzinach zagrożonych demoralizacją [Pedagogical rationalisation of transgenerational sociocultural codes in families at risk of demoralisation]. In: E. Domagała-Zyśk, A. Borowicz & R. Kołodziejczyk (eds.), Język i wychowanie. Księga Jubileuszowa z okazji 45-lecia pracy naukowej Profesor Kazimiery Krakowiak [Language and education. Commemorative publication on the occasion of the 45th anniversary of the scientific work Professor Kazimiera Krakowiak] (pp. 639–652). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Zobacz w Google Scholar

Zaborniak-Sobczak, M. & Perenc, L. (2017). Wiedza językowa słyszących dzieci niesłyszących rodziców. Studium przypadku [The language knowledge of hearing children of deaf parents. Case study]. Logopedia, 46, 337–353.
Zobacz w Google Scholar

Zaorska, M. (1996). Sprawność językowa słyszących dzieci niesłyszących rodziców [Language proficiency of hearing children of deaf parents]. Roczniki Pedagogiki Specjalnej, 7, 444–455.
Zobacz w Google Scholar

Zaręba, E. (1998). Badania empiryczne ilościowe i jakościowe w pedagogice [Quantitative and qualitative empirical research in pedagogy]. In: S. Palka (ed.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych [Directions in the methodology of pedagogical research] (pp. 43–54). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zobacz w Google Scholar

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.