Konstrukcja Skali Poczucia Umiejscowienia Kontroli Zdarzeń Szkolnych
PDF (English)

Słowa kluczowe

pedagogika
diagnoza
poczucie umiejscowienia kontroli
sytuacja szkolna
uczeń

Jak cytować

POZIEMSKA, J. Konstrukcja Skali Poczucia Umiejscowienia Kontroli Zdarzeń Szkolnych. Konteksty Pedagogiczne, v. 1, n. 12, p. 205-223, 28 cze. 2019.

Abstrakt

W wielu badaniach wykazano, że aktywność jednostek zależy m.in. od takich konstruktów jak poczucie własnej skuteczności, samoocena, motywacja, wyuczona bezradność czy relacje z otoczeniem. Te z kolei pozostają w ścisłym związku z ulokowaniem poczucia kontroli. Ponieważ kształtuje się ono pod wpływem doświadczeń, istotne w tym procesie są przeszłe zdarzenia, w przypadku ucznia należy więc zwrócić szczególną uwagę na zdarzenia szkolne. Jako że brakuje narzędzia, które pedagodzy mogliby stosować do badania i diagnozy poczucia umiejscowienia kontroli zdarzeń szkolnych u uczniów, podjęto próbę skonstruowania go. Próbę badawczą stanowiło 449 uczniów drugich klas bydgoskich szkół ponadgimnazjalnych. Rzetelność narzędzia weryfikowano współczynnikiem zgodności wewnętrznej oraz metodą połówkową, a trafność, badając związek z wybranymi zmiennymi. Narzędzie można uznać za trafne. W zakresie skali porażek uzyskało zadowalającą rzetelność, natomiast skala sukcesów wymaga dopracowania.

https://doi.org/10.19265/KP.2019.112205
PDF (English)

Bibliografia

Abramson, L.Y., Seligman, M.E.P. and Teasdale, J. (1978). Learned Helplessness in Humans: Critique and Reformulation. Journal of Abnormal Psychology, 87, pp. 49–74, DOI http://dx.doi.org/10.1037/0021-843X.87.1.49.

American Psychological Association (2007). Standardy dla testów stosowanych w psychologii i pedagogice [The Standards for Educational and Psychological Testing], trans. E. Hornowska. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Averill, J. (1973). Personal Control over Aversive Stimuli and Its Relationship to Stress.Psychological Bulletin, 4, pp. 286–303, DOI: DOI: http://dx.doi.org/10.1037/h0034845.

Bandura, A. (1977). Self-Efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 2, pp. 191–215, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191.

Baumeister, R.F. et al. (2003). Does High Self-Esteem Cause Better Performance, Interpersonal Success, Happiness, or Healthier Lifestyles? Psychological Science in the Public Interest (Wiley-Blackwell), 4/1, pp. 1–44, DOI: http://dx.doi.org/10.1111/1529-1006.01431.

Brzeziński, J. (2004). Metodologia badań psychologicznych [The Methodology of Psychological Research]. Warszawa: PWN.

Ciżkowicz, B. (1999). Motywacja do uczenia się statystyki [The Motivation to Learn Statistics]. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSP.

Ciżkowicz, B. (2009). Wyuczona bezradność młodzieży [Learned Helplessness in Young Adults]. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Crandall, V. et al. (1965). Children’s Beliefs in Their Own Control of Reinforcements in Intellectual-Academic Achievement Situations. Child Development, 1, pp. 91–109, DOI: http://dx.doi.org/10.1111/j.1467-8624.1965.tb05285.x.

Cronbach, L.J. (1951). Coefficient Alpha and the Internal Structure of Tests. Psychometrika, 16, pp. 297–334, DOI: http://dx.doi.org/10.1007/BF02310555.

Drwal, R.Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań [A Sense of Control as a Personality Trait - Theoretical Foundations, Research Techniques and Research Results]. In: Materiały do nauczania psychologii [Materials for Teaching Psychology], series III, Vol. 3, ed. L. Wołoszynowa, pp. 307–345. Warszawa: PWN.

Drwal, R.Ł. (1995). Adaptacja kwestionariuszy osobowości: wybrane zagadnienia i techniki [Adaptation of Personality Questionnaires: Selected Issues and Techniques]. Warszawa: PWN.

Duckworth, A.L. and Seligman, M.E.P. (2017). The Science and Practice of Self-Control. Perspectives on Psychological Science, 12(5), pp. 715–718, DOI: https://doi.org/10.1177/1745691617690880.

Dykstra, P.A. et al. (2011). Cross-National Differences in Older Adult Loneliness. The Journal Of Psychology, 146(1–2), pp. 201–228, DOI: http://dx.doi.org/10.1080/00223980.2011.631612.

Dzwonkowska, I. et al. (2007). Skala samooceny SES Morrisa Rosenberga – polska adaptacja metody [Morris Rosenberg’s SES – Polish Adaptation of the Method]. Psychologia Społeczna [Social Psychology], 2 (4), pp. 164–176.

Forsterling, F. (2005). Atrybucje. Podstawowe teorie, badania i zastosowanie [Attribution: Introduction to Theories, Research, and Applications], trans. J. Radzicki. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Grygiel, P. et al. (2013). Validating the Polish Adaptation of the 11-item De Jong Gierveld Loneliness Scale. European Journal of Psychological Assessment, 29(2), pp. 129–139, DOI: https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000130.

Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna [General Pedagogy]. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Hojat, M. (1982). Loneliness as a Function of Selected Personality Variables. Journal of Clinical Psychology, 38, pp. 137–141, DOI: http://dx.doi.org/10.1002/1097-4679(198201)38:1%3C137::AID-JCLP2270380122%3E3.0.CO;2-2.

Juczyński, Z. (2001). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia [Measurement Tools in Health Promotion and Health Psychology]. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Klein, J., Wasserstein-Warnet, M. (2000). Predictive Validity of the Locus of Control Test in Selection of School Administrators. Journal of Educational Administration, 38/1, pp. 7–24, DOI: http://dx.doi.org/10.1108/09578230010310957.

Kofta, M. (2001). Poczucie kontroli, złudzenia na temat siebie, a adaptacja psychologiczna [“A Sense of Control, Delusions about Oneself, and Psychological Adaptation”]. In: Złudzenia, które pozwalają żyć [Illusions that Let You Live], M. Kofta and T. Szustrowa (eds.), Warszawa: PWN, pp. 199–225.

Krasowicz, G. and Kurzyp-Wojnarska, A. (1990). Kwestionariusz do Badania Poczucia Kontroli. Podręcznik [A Sense of Control Questionnaire. A Manual]. Warszawa: Polskie Towarzystwo Psychologiczne.

Krasowicz-Kupis, G. and Wojnarska, A. (2017). Kwestionariusz do Badania Poczucia Kontroli. Wersja zrewidowana [A Sense of Control Questionnaire. Revised]. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Maciąg, J. (2018). Konstruktywistyczna perspektywa wspierania dziecka w procesie uczenia się [The Constructivist Perspective on Supporting a Child in the Learning Process]. Konteksty Pedagogiczne [Pedagogical Contexts], 1(10), pp. 25–36.

Maqsud, M. (1980). The Relationship of Sense of Powerlessness of Antisocial Behavior and School Achievement. The Journal of Psychology, 105, pp. 147–150, DOI: http://dx.doi.org/10.1080/00223980.1980.9915143, DOI: 0.19265/KP.2018.110.

Meier, S.F. and Seligman, M. (1976). “Learned Helplessness: Theory and Evidence.” Journal of Experimental Psychology: General, 1, pp. 3–46, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/0096-3445.105.1.3.

Nowicki, S. Jr and Strickland, B.R. (1973). “A Locus of Control Scale for Children.” Journal of Consulting and Clinical Psychology, 1, pp. 148–154, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/h0033978.

“Organization for Economic Co-operation and Development” (2008). Education at a Glance.

Rotter, J.B. (1966). Generalized Expectancies for Internal versus External Control of Reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 609, pp. 1–28, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/h0092976.

Schwarzer, R. (1998). General Perceived Self-Efficacy in 14 Cultures, http://userpage.fu-berlin.de/health/world14.htm (accessed: 3.07.2017).

Seligman, M., Peterson, C., Kaslow, N., Tanenbaum, R., Alloy, L. and Abramson, L. (1984). Attributional Style and Depressive Symptoms Among Children. Journal of Abnormal Psychology, 93, pp. 235–238.

Skinner, E.A, Zimmer-Gembeck, M.J., Connell, J.P., Eccles, J.S. and Wellborn, J.G. (1998). Individual Differences and the Development of Perceived Control. Monographs of the Society for Research in Child Development, 63, 2/3, DOI: http://dx.doi.org/10.2307/1166220.

Weiner, B. (1985). “An Attributional Theory of Achievement Motivation and Emotion.” Psychological Review, 4, pp. 548–573, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/0033-295X.92.4.548.

Wojnar, I. (2000). Humanistyczne intencje edukacji [The Humanistic Intentions of Education]. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Wong, P.T.P. and Weiner, B. (1981). When People Ask “Why” Questions and the Heuristics of Attributional Search. Journal of Personality and Social Psychology, 4, pp. 650–663, DOI: http://dx.doi.org/10.1037/0022-3514.40.4.650.

Yinghua, Y. and Lin, L. (2015). Examining Relations Between Locus of Control, Loneliness, Subjective Well-Being, and Preference for Online Social Interaction. Psychological Reports: Mental and Physical Health, 1, pp. 164–175, DOI: 10.2466/07.09.PR0.116k14w3.

Zakrzewska, M. (1994). Analiza czynnikowa w budowaniu i sprawdzaniu modeli psychologicznych [Factor Analysis in Building and Checking Psychological Models]. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.