Wstęp do kształcenia nauczycieli w ramach edukacji drugiej szansy z autorefleksyjnej perspektywy analizy dyskursywnej i etnometodologii
pdf (English)

Słowa kluczowe

edukacja drugiej szansy
nauczyciel w edukacji drugiej szansy
refleksyjność
metody autorefleksyjne
dyskurs
analizy dyskursywne
etnometodologia

Jak cytować

BOLFÍKOVÁ, E.; PIROHOVÁ, I. Wstęp do kształcenia nauczycieli w ramach edukacji drugiej szansy z autorefleksyjnej perspektywy analizy dyskursywnej i etnometodologii. Konteksty Pedagogiczne, v. 2, n. 17, p. 159–189, 29 grudz. 2021.

Abstrakt

Badania nad właściwościami środowiska edukacyjnego w szkołach drugiej szansy znajdują zastosowanie jako element wypracowania efektywniejszych narzędzi pozwalających na włączenie grup zmarginalizowanych do udziału w rynku pracy i zapewnienie im lepszych warunków socjalno-ekonomicznych. W edukacji drugiej szansy nauczycielom w szkołach podstawowych i średnich przydziela się rolę, do której w ramach swojego kształcenia zawodowego i dotychczasowej praktyki pedagogicznej nie byli przygotowywani, a która wymaga od nich przewartościowania zakresu kompetencji. Celem artykułu jest nakreślenie jednej z możliwych perspektyw teoretyczno-metodologicznych kształcenia nauczycieli w ramach edukacji drugiej szansy, uwzględniającej ich funkcjonowanie w aktualnych warunkach, z ich pozycji, z wykorzystaniem narzędzi autorefleksji, zwłaszcza dzienników lekcyjnych, jako obrazu ich codziennej praktyki edukacyjnej. Zastosowanie analizy dyskursywnej i etnometodologii stanowi bardzo efektywny sposób przekazywania wiedzy o konstruowaniu ram tożsamościowych i praktyk samopoznania oraz zarządzania procesami kształcenia, biorąc pod uwagę cechy odrębne ich uczestników, wrażliwość na odmienność i wyjątkowość potencjału jednostek, w toku nieustannego dynamicznego rozwoju i zmian. Zaproponowano model obrazujący pozycję nauczyciela w ramach edukacji drugiej szansy w pięciu wymiarach: 1) autoidentyfikacja, 2) autodeterminacja, 3) autointerpretacja, 4) samodoskonalenie, 5) autoinspiracja. Poszczególne wymiary funkcjonują jako pola dyskretne, z własnym życiem i dynamiką, nie wykluczają jednak wzajemnych powiązań.

https://doi.org/10.19265/kp.2021.2.17.326
pdf (English)

Pobrania

Dane pobrania nie są jeszcze dostepne

Bibliografia

Adger, C.T. (2001). Discourse in Educational Setting. In: D. Schiffrin, D. Tannen & H.E. Hamilton (eds.), The Handbook of Discourse Analysis (pp. 503–516). Oxford: Blackwell Publishing.
Zobacz w Google Scholar

Albert, S. & de Ruiter, J.P. (2018). Repair: The Interface between Interaction and Cognition. Topics in Cognitive Science, 10(2), 279–313. DOI: 10.1111/tops.12339.
Zobacz w Google Scholar

Bajtoš, J. & Orosová, R. (2011). Mikrovyučovanie v pregraduálnej príprave učiteľov [Mickoeducation in pre-gradual preparation of teachers]. Košice: FF UPJŠ.
Zobacz w Google Scholar

Beneš, M. (2008). Andragogika [Andragogy]. Praha: Grada.
Zobacz w Google Scholar

Beneš, M. (2014). Andragogika [Andragogy]. 2. vyd. Praha: Grada Publishing.
Zobacz w Google Scholar

Bonková, J. (2004). Ethnomethodological Approach: The Case of Degradation Practises. Sociológia, 36(4), 361–376.
Zobacz w Google Scholar

Boud, D., Keogh, R. & Walker, D. (1996). Promoting Reflection in Learning: A Model. In: R. Edwards, A. Hanson & P. Raggatt (eds.), Boundaries of Adult Learning (pp. 32–56). New York: Routledge.
Zobacz w Google Scholar

Burbules, N. & Bruce, B. (2001). Theory and Research on Teaching as Dialogue. In: V. Richardson (ed.), Handbook of Research on Teaching (pp. 1102–1121). Washington: American Educational Research Association.
Zobacz w Google Scholar

Cheng, X. & Pan, X. (2019). English Language Teacher Learning in Professional Learning Communities: A Case Study of Chinese Secondary School. Professional Development in Education, 45(4), 698–712. DOI: 10.1080/19415257.2019.1579109.
Zobacz w Google Scholar

Cosh, S. & Tully, P.J. (2014). „All I Have to Do Is Pass”: A Discursive Analysis of Student Athletes’ Talk about Prioritising Sport to the Detritment of Education to Overcome Stressors Encountered in Combining Elite Sport and Tertiary Education. Psychology of Sport and Exercise, 15(1), 180–189. DOI: 10.1016/j.psychsport.2013.10.015.
Zobacz w Google Scholar

Coulon, A. (1995). Ethnomethodology. Thousand Oak: Sage Publications.
Zobacz w Google Scholar

Coulson, D. & Harvey, M. (2013). ‘Scaffolding Student Reflection for Experience-based Learning: A Framework’. Teaching in Higher Education, 18(4), 401–413. DOI: 10.1080/13562517.2012.752726.
Zobacz w Google Scholar

Coulter, J. (1991). Logic: Ethnomethodology and the Logic of Language. In: G. Button (ed.), Ethnomethodology and the Human Scenes (pp. 20–50). London: Cambridge University Press.
Zobacz w Google Scholar

Dewey, J. (1933). How We Think. Buffalo, NY: Prometheus Books.
Zobacz w Google Scholar

Duranti, A. & Goodwin, C. (1992). Rethinking Context: Language as an Interactive Phenomenon. Cambridge: Cambridge University Press.
Zobacz w Google Scholar

Europe 2020: A Strategy for smart, Sustainable and Inclusive Growth (2010). Brusel: European commission, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?ur i=CELEX:52010DC2020&from=en [accessed: 20.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Fairclough, N. (2003). Analysing Discourse Textual Analysis for Social Research. London: Routledge.
Zobacz w Google Scholar

Fairclough, N. & Wodak, R. (1997). Critical Discourse Analysis. In: T.A. van Dijk (ed.), Discourse Studies: A Multidisciplinary Introduction (pp. 258–284). London: Sage.
Zobacz w Google Scholar

Feranská, M. (2017). Sebareflexia ako jeden z determinantov profesíjného rozvoja učiteľa [Self-reflection as One of Professional Development of Teacher Determinant]. In: J. Králík (ed.), Evropské pedagogické fórum 2017. Koncepce vzdělávání a psychologie, ročník VII. [European Forum of Paedagogy 2017. The Conception of Education and Psychology, Vol. VII] (pp. 82–87). Hradec Králové: MAGNANIMITAS.
Zobacz w Google Scholar

Foucault, M. (2002). Archeologie vědění [Archaeology of Knowledge]. Praha: Herman a synové.
Zobacz w Google Scholar

Freire, P. (1972). Pedagogy of the Oppressed. Harmondsworth: Penguin.
Zobacz w Google Scholar

Garfinkel, H. (1967). Studies in Ethnomethodology. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Zobacz w Google Scholar

Garfinkel, H. & Sacks, H. (1970). On the Formal Structures of Practical Actions. In: J. McKinney & E. Tiryakian (eds.), Theoretical Sociology: Perspectives and Developments (pp. 337–366). New York: Apleton-Century-Crofts.
Zobacz w Google Scholar

Gee, P. & Green, J. (1998). Discourse Analysis, Learning, and Social Practice: A Methodological Study. Review of Research in Education, 23, 119–169.
Zobacz w Google Scholar

Gomes, M.C., Fonseca, M.F.R., Dias, M.T. & Vargas, P.G. (2010). Culture, Cognition and Language in the Constitution of Reading and Writing Practices in an Adult Literacy Classroom. Psicologia: Reflexão e Crítica, 24(3), 561–569. DOI: 10.1590/ S0102-79722011000300017.
Zobacz w Google Scholar

Green, J.L., Baker, W.D., Chian, M.M., Vanderhoff, C., Hoope, L., Kelly, G., Skukauskaite, A. & Kalainoff, M.Z. (2020). Studying the Over-Time Construction of Knowledge in Educational Settings: A Microethnographic Discourse Analysis Approach. Review of Research in Education, 44, 161–194.
Zobacz w Google Scholar

Grossman, R. (2008). Structures for Facilitating Student Reflection. College Teaching, 57(1), 15–22. DOI: 10.3200/CTCH.57.1.15-22.
Zobacz w Google Scholar

Guzmán, A.M., Stecher, A. & Rueda, L.Í. (2016). Discoursive Psychology Contribution to Qualitative Research in Social Psychology: An Analysis of Its Ethnomethodological Heritage. Psicologia USP, 27(3), 510–520.
Zobacz w Google Scholar

Habermas, J. (1974). Theory and Practice. London: Heinemann.
Zobacz w Google Scholar

Harré, R. & Gillett, G.R. (2001). Diskurz a myseľ: Úvod do diskurzívnej psychológie [Discourse and Mind: An Introduction to Discursive Psychology]. Bratislava: IRIS.
Zobacz w Google Scholar

Heritage, J. (1984). Garfinkel and Ethnometodology. Cambridge: Polity.
Zobacz w Google Scholar

Hu, W. & Little, M. (2015). So What’s the Problem? Reflection and Reflexivity as Agents of Change. Medical Education, 49, 1174–1186. DOI: 10.1111/medu.12890.
Zobacz w Google Scholar

Hupková, M. (2006). Profesijná sebareflexia učiteľa [Professional Self-reflection of Teacher]. Nitra: PF UKF.
Zobacz w Google Scholar

Jalilifar, A., Khazaie, S. & Kasgari, Z.A. (2014). Critical Discourse Analysis of Teachers’ Written Diaries Genre: The Critical Thinkong Impact on Cognition in Focus. Social and Behavioral Sciences, 98, 735–741.
Zobacz w Google Scholar

Klapko, D. (2016). Diskurzivní analýza a její využití ve výzkumu edukačních jevů [Discursive Analysis and Using of It in Educational Phenomena Research]. Pedagogická orientace, 26(3), 379–414.
Zobacz w Google Scholar

Končeková, Ľ. (2010). Vývinová psychológia [Developmental Psychology]. Prešov: Vydavateľstvo Michala Vaška.
Zobacz w Google Scholar

Korobov, N. (2010). A Discursive Psychological Approach to Positioning. Qualitative Research in Psychology, 7, 263–277. DOI: 10.1080/14780880902822321.
Zobacz w Google Scholar

Kuhn, L. (2008). Complexity and Educational Research: A Critical Reflection. Educational Philosophy and Theory, 40(1), 177–189. DOI: 10.1111/j.1469-5812.2007.00398.x.
Zobacz w Google Scholar

Lester, J.N. (2011). Exploring the Borders of Cognitive and Discursive Psychology: A Methodological Reconceptualization of Cognition and Discourse. Journal of Cognitive Education and Psychology, 10(3), 280–293. DOI: 10.1891/1945-8959.
Zobacz w Google Scholar

Lisabonská stratégia [Lisbon Strategy] (2000). Bratislava: Ministerstvo investícií, regionálneho rozvoja a informatizácie Slovenskej republiky, https://www.mirri.gov.sk/sekcie/ cko/strategia-europa-2020/lisabonska-strategia/index.html [accessed: 15.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Logren, A., Ruusuvuori, J. & Laitinen, J. (2017). Self-reflective Talk in Group Counselling. Discourse Studies, 19(4), 422–440. DOI: 10.1177/1461445617706771.
Zobacz w Google Scholar

Lukáč, M. (2013). Dospelí a školská edukácia – od historických aspektov k aktuálnym výzvam [Adults and School Education – from Historical Aspects to Current Challenges]. In: E. Lukáč (ed.), Metamorfózy edukácie I. Zborník [Metamorphoses of Education I. Proceedings] (pp. 35–48). Prešov: Prešovská univerzita v Prešove, https:// www.pulib.sk/web/kniznica/elpub/dokument/Lukac2/subor/Lukac.pdf [accessed: 15.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Lukáčová, S. (2013). Druhošancové vzdelávanie v nadnárodných a národných dokumentoch [Second-chance Education in Transnational and National Documents]. In: E. Lukáč (ed.), Edukácia človeka – problémy a výzvy pre 21. storočie [Human Education – Problems and Challenges for the 21st Century] (pp. 358–362). Prešov: Prešovská univerzita v Prešove, https://www.pulib.sk/web/pdf/web/viewer.html?file=/web/kniznica/ elpub/dokument/Lukac1/subor/9788055508252.pdf [accessed: 15.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Lukáčová, S. (2017). Učiteľ ako vzdelávateľ dospelých v druhošancovom vzdelávaní odsúdených [A Teacher as an Adult Educator in the Secondary Education of Convicts]. In: I. Pavlov (ed.), Kontexty podpory profesijného rozvoja učiteľstva [Contexts to Support the Professional Development of Teachers] (pp. 129–144). Banska Bystrica: Belianum.
Zobacz w Google Scholar

Machalová, M. (2006). Psychológia vo vzdelávaní dospelých [Psychology in Adult Education]. 1. ed. Bratislava: Gerlach Print.
Zobacz w Google Scholar

Mann, K., Gordon, J. & MacLeod, A. (2009). Reflection and Reflective Practice in Health Professions Education: A Systematic Review. Advances in Health Sciences Education, 14, 595–621.
Zobacz w Google Scholar

Mascolo, M.F. (2009). Beyond Student-Centered and Teacher-Centered Pedagogy: Teaching and Learning as Guided Participation. Pedagogy and the Human Sciences, 1(1), 3–27.
Zobacz w Google Scholar

Maynard, D.W. & Clayman, S.E. (1991). The Diversity of Ethnomethodology. Annual Review of Sociology, 17, 385–418.
Zobacz w Google Scholar

Mead, G.H. (1912). The Mechanism of Social Consciousness. Journal of Philosophy, Psychology and Scientific Methods, 9, 401–406.
Zobacz w Google Scholar

Mezirow, J. (1990). How Critical Reflection Triggers Transformative Learning. In: J. Mezirow et al. (eds.), Fostering Critical Reflection in Adulthood (pp. 1–20). San Francisco: Jossey Bass.
Zobacz w Google Scholar

Mezirow, J. (1998). On Critical Reflection. Adult Education Quarterly, 48(3), 185–198. DOI: 10.1177/074171369804800305.
Zobacz w Google Scholar

Minor, L.C. (2002). Preservice Teachers’ Educational Beliefs and Their Perceptions of Characteristics of Effective Teachers. Journal of Educational Research, 96(2), 116–127. DOI: 10.1080/00220670209598798.
Zobacz w Google Scholar

de Montigny, G. (2007). Ethnomethodology for Social Work. Qualitative Social Work, 6(1), 95–120. DOI: 10.1177/1468017318795925.
Zobacz w Google Scholar

Morin, E. (2001). Seven Complex Lessons in Education for the Future. Paris: UNESCO Publishing.
Zobacz w Google Scholar

Orosová, R., Ganajová, M., Rozenfeld, J. & Desiatniková, L. (2018). Metódy sebareflexie v praktickej profesijnej príprave učiteľov [Methods of Self-reflection in Practical Professional Training of Teachers]. Journal of Global Science, 3(1), http://www.jogsc. com/pdf/2018/1/metody_sebareflexie.pdf [accessed: 5.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Pereira, A. (2014). The Discursive Analysis of Body Representation: A Critical, Realistic and Embodied Overview. Portuguese Journal of Social Science, 13(1), 75–92. DOI: 10.1386/pjss.13.1.75_1.
Zobacz w Google Scholar

Petlák, E. (2019). Motivácia v edukačnom procese [Motivation in the Educational Process]. Bratislava: Wolters Kluwer.
Zobacz w Google Scholar

Pilouras, P., Plakitsi, K. & Nasis, G. (2015). Discourse Analysis of Science Teachers Talk as Self-reflective Tool for Promoting Effective NOS Teaching. World Journal of Education, 5(6), 96–107.
Zobacz w Google Scholar

Průcha, J. (1997). Moderní pedagogika [Modern Pedagogy]. Praha: Portal.
Zobacz w Google Scholar

Průcha, J., Walterová, E. & Mareš, J. (1995). Pedagogický slovník [Pedagogical Dictionary]. Praha: Praha Portál.
Zobacz w Google Scholar

Raffel, S. (2007). Self-Reflective Rule-Following. Culture and Oreganization, 13(4), 327–335.
Zobacz w Google Scholar

Ritzer, G. (1993). The McDonaldization of Society. Thousand Oaks: Pine Forge Press.
Zobacz w Google Scholar

Ryan, M. (2012). Conceptualising and Teaching Discursive and Performative Reflection in Higher Education. Studies in Continuing Education, 34(2), 207–223. DOI: 10.1080/0158037X.2011.611799.
Zobacz w Google Scholar

Sacks, H. (1963). On Sociological Description. Berkeley Journal of Sociology, 8, 1–16.
Zobacz w Google Scholar

Sacks, H. (1995). Lectures on Conversation, Vol. 1–2. Oxford: Blackwell Publishing.
Zobacz w Google Scholar

Samuels, M. & Betts, J. (2007). Crossing the Threshold from Description to Deconstruction: Using Self-assessment to Deepen Reflection. Reflective Practice: International and Multidisciplinary Perspectives, 8(2), 269–283. DOI: 10.1080/14623940701289410.
Zobacz w Google Scholar

Sandars, J. (2009). The Use of Reflection in Medical Education: AMEE Guide No. 44. Medical Teacher, 31, 685–695. DOI: 10.1080/01421590903050374.
Zobacz w Google Scholar

Schiffrin, D., Tannen, D. & Hamilton, H. (eds.) (2001). The Handbook of Discourse Analysis. Oxford: Blackwell.
Zobacz w Google Scholar

Schon, D. (1983). The Reflective Practitioner. San Francisco: Jossey-Bass.
Zobacz w Google Scholar

Sedláková, M. (2018). Potenciál diskurzivní analýzy a vizuální metodologie v postmoderním paradigmatu vědy [The Potential of Discursive Analysis and Visual Methodology in the Postmodern Paradigm of Science]. Pedagogická orientace, 28(1), 163–180. DOI: 10.5817/PedOr2018-1-163.
Zobacz w Google Scholar

Semetsky, I. (2005). Not by Breadth Alone: Imaging a Slf-organised Classroom. Complicity: An International Journal of Complexity and Education, 2(1), 19–36.
Zobacz w Google Scholar

Švec, Š. (2008). Anglicko-slovenský lexikón pedagogiky a andragogiky [English-Slovak Lexicon of Pedagogy and Andragogy]. Bratislava: Iris.
Zobacz w Google Scholar

Tal, C. (2012). Discourse and Reflection Competencies Developed by Student Teachers through Repeated Children’s Book Read Alouds: A Multiple Case Study. ISRN Education, 2012, 1–10, http://downloads.hindawi.com/archive/2012/308198.pdf [accessed: 23.05.2021].
Zobacz w Google Scholar

Vágnerová, M. (2012). Vývojová psychológie [Developmental Psychology]. 2. ed. Praha: Karolinum.
Zobacz w Google Scholar

Waring, H.Z. (2014). Mentor Invitations for Reflection in Post-observation Conferences: Some Preliminary Considerations. Applied Linguistics Review, 5(1), 99–123.
Zobacz w Google Scholar

Washington, R.O. (1982). Social Development: A Focus for Practice and Education. Social Work, 27(1), 104–109. DOI: 10.1093/sw/27.1.104.
Zobacz w Google Scholar

Wertsch, J. (1991). Voices of the Mind: A Sociokultural Approach to Mediated Action. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Zobacz w Google Scholar

Wiegerová, A. & Lampertová, A. (2012). Denník učiteľa ako výskumný nástroj [Teacher’s Diary as a Research Tool]. Kvalita ve vzdělávání, Sborník konference České asociace pedagogického výzkumu, http://www.capv.cz/index.php/cz/2012/39-sborniky-capv/archiv-sborniku/2012/200-dennik-ucitela-ako-vy-skumny-nastroj [accessed: 30.04.2021].
Zobacz w Google Scholar

York, C.S., Yamagata-Lynch, L.C. & Smaldino, S.E. (2016). Adult Reflection in a Graduate-level Online Distance Education Course. Reflective Practice: International and Multidisciplinary Perspectives, 17(1), 40–58. DOI: 10.1080/14623943.2015.1123686.
Zobacz w Google Scholar

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.