Ruch w twórczości rysunkowej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym
Konteksty Pedagogiczne nr 2(15)/2020
pdf (English)

Słowa kluczowe

rysunek dziecka
twórczość plastyczna dzieci
ruch w rysunkach dzieci
dziecko w wieku przedszkolnym
edukacja przedszkolna
dziecko w wieku wczesnoszkolnym
kształcenie wczesnoszkolne

Jak cytować

JĘDRZEJOWSKA, E. Ruch w twórczości rysunkowej dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Konteksty Pedagogiczne, v. 2, n. 15, p. 361–385, 30 grudz. 2020.

Abstrakt

W artykule podjęto rozważania teoretyczne, ale także analizy empiryczne – na podstawie badań przeprowadzonych wśród dzieci 5–6-letnich i uczniów edukacji wczesno-szkolnej – nad zagadnieniem trudnej sztuki obrazowania ruchu w rysunku. Analiza 1471 dziecięcych rysunków dowiodła, że badane dzieci na ogół tworzą rysunki, które charakteryzuje brak dynamiki (51,3%), czasem jednak podejmują próby zobrazowania ruchu – mniej lub bardziej udane. Najczęściej dzieci czynią to poprzez zgięcie kończyny, inne ułożenie ciała, czasem stosują zróżnicowanie wielkości sylwetek i sugerują ruch za pomocą strzałek, kresek lub smug podkreślających dynamizm sytuacji, rzadziej zaznaczają ujęcie profilowe i zgięcie korpusu ciała. Ba-dania wykazały również, że płeć jest czynnikiem różnicującym umiejętność obrazowania ruchu w rysunku – dziewczynki na ogół radziły sobie z tym lepiej niż chłopcy. Porównanie umiejętności ujmowania ruchu w rysunku współczesnych dzieci z wynikami badań innych badaczy wskazuje na to, że dzieci badane przez autorkę częściej niż te badane przez Stefana Szumana czy Bolesława Hornowskiego podejmowały w rysunkach próby przedstawiania ruchu. Ogólnie rzecz biorąc, dla dziecka, które pragnie wypowiadać się poprzez rysunek, trudności techniczne nie stanowią poważnego problemu, znajduje ono bowiem sposoby, żeby zobrazować ruch.

https://doi.org/10.19265/kp.2020.2.15.287
pdf (English)

Pobrania

Dane pobrania nie są jeszcze dostepne

Bibliografia

Affolter, F. (1997). Spostrzeganie, rzeczywistość, język [Perception, Interaction and Language], transl. T. Duliński. Warszawa: WSiP.
Zobacz w Google Scholar

Arnheim, R. (2004). Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka [Art and Visual Perception. A Psychology of the Creative Eye], transl. J. Mach. Gdańsk: Słowo/ Obraz Terytoria.
Zobacz w Google Scholar

Chermet-Carroy, S. (2004). Zrozum rysunki dziecka, czyli jak interpretować rysunki małych dzieci [Understanding the Drawings of a Child, or How to Interpret the Drawings of Young Children], transl. J. Kluza. Kraków: Wydawnictwo Ravi.
Zobacz w Google Scholar

Didkowska, B. (2015). Rysunek dziecka w wieku od 3 do 12 lat a język wizualny nowych mediów [The Drawing of a Child Aged from 3 to 12 Years and the Visual Language of the New Media]. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Zobacz w Google Scholar

Fleck-Bangert, R. (2001). O czym mówią rysunki dzieci. Dostrzeganie i rozumienie zawartych w nich znaków [What Children’s Drawings Tell Us. Interpretation on Children’s Drawing and Children Psychology], transl. M. Jałowiec. Kielce: Jedność.
Zobacz w Google Scholar

Hornowski, B. (1970). Badania nad rozwojem psychicznym dzieci i młodzieży na podstawie rysunku postaci ludzkiej [Studies on the Psychic Development of Children and Youth on the Basis of Drawing the Human Figure]. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Zobacz w Google Scholar

Jędrzejowska, E. (2010). Kolorystyka prac plastycznych dzieci przedszkolnych [Colouring in Artistic Works of Preschool Children]. In: E. Smak & S. Włoch (eds.), Pedagogika kreatywna wyzwaniem edukacji XXI wieku [Creative Pedagogy – a Challenge to the Education of the 21st Century] (pp. 339–346). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Zobacz w Google Scholar

Jędrzejowska, E. (2011). Tematyka twórczości plastycznej dzieci przedszkolnych [The Problem Area of Artistic Creativity of Preschool Children]. In: E. Smak & S. Włoch (eds.), Ku integralności edukacji wczesnoszkolnej [Towards Integrity of Early School Education] (pp. 176–183). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Zobacz w Google Scholar

Jędrzejowska, E. (2012). Rozwijanie ekspresji plastycznej dziecka przedszkolnego sposobem kreowania jego podmiotowości [Developing Artistic Expression of Preschool Children by Means of Creating Their Subjectivity]. In: N. Majchrzak, N. Starik & A. Zduniak (eds.), Podmiotowość w edukacji wobec odmienności kulturowych oraz społecznych zróżnicowań [Subjectivity in Education Towards Cultural Diversities and Social Differences] (pp. 49–57). Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa.
Zobacz w Google Scholar

Jędrzejowska, E. (2014). Twórczość plastyczna dzieci w wieku przedszkolnym. Wybrane aspekty [Artistic Creativity of Children at Preschool Age. Selected Aspects]. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Zobacz w Google Scholar

Karczmarczyk, M.A. (2014). Co znaczą rysunki dziecięce? [What Do Child’s Drawings Mean?]. Gdańsk: ANWI.
Zobacz w Google Scholar

Kielar-Turska, M. (2001). Średnie dzieciństwo. Wiek przedszkolny [The Mid-Childhood. Preschool Age]. In: B. Harwas-Napierała & J. Trempała (eds.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka [Psychology of Human Development. Characteristics of the Periods of Human Life] (pp. 83–129), Vol. 2. Warszawa: PWN.
Zobacz w Google Scholar

Krauze-Sikorska, H. (1998). Graficzny świat dziecka [The Graphic World of a Child]. Poznań: ERUDITUS.
Zobacz w Google Scholar

Krauze-Sikorska, H. (2006). Edukacja przez sztukę. O edukacyjnych wartościach artystycznej twórczości dziecka [Education Through Art. On Educational Values of Child’s Artistic Creativity]. Poznań: UAM.
Zobacz w Google Scholar

Malicki, Z. & Zwolińska, K. (1999). Słownik terminów plastycznychi [A Dictionary of Terms of Fine Art], 5th edition. Warszawa: „Wiedza Powszechna”.
Zobacz w Google Scholar

Ligęza, M. (2004). Rysunek dziecka – aspekt diagnostyczny i terapeutyczny [A Child’s Drawing – the Diagnostic and Therapeutic Aspect]. In: M. Knapik & W.A. Sacher (eds.), Sztuka w edukacji i terapii [Art in Education and Therapy]. Kraków: Impuls.
Zobacz w Google Scholar

Lowenfeld, V. & Brittain, W. (1977). Twórczość a rozwój umysłowy dziecka [Creative and mental growth], transl. K. Polakowski. Warszawa: PWN.
Zobacz w Google Scholar

Löfstedt, U. (1997). Głosy dziecięcych rysunków [Voices of Children’s Drawings], paper delivered in Opole University on 14 October 1997.
Zobacz w Google Scholar

Łapot-Dzierwa, K. (2018a). Techniki plastyczne w pracy z dziećmi. Inspirujące propozycje dla nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej [Techniques of Fine Art in Work with Children. Inspiring Propositions for Teachers of Preschool and Early School Education]. Kraków: CEBP Sp. z o.o.
Zobacz w Google Scholar

Łapot-Dzierwa, K. (2018b). Tekst literacki jako źródło do twórczości plastycznej dziecka [A Literary Text as a Source of Artistic Creativity of the Child]. In: W. Chęcińska (ed.), Dziecko i sztuka w kontekście wczesnej edukacji [A Child and Art in the Context of Early Education] (pp. 161–169). Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Zobacz w Google Scholar

Parnowska-Kwiatowska, M. (1960). Bazgrota i rysunek dziecka [Scrawling and Child’s Drawing]. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Popek, S. (1978). Analiza psychologiczna twórczości plastycznej dzieci i młodzieży [Psychological Analysis of Artistic Creativity of Children and Youth]. Warszawa: WSiP.
Zobacz w Google Scholar

Popek, S. (1988). Aktywność twórcza dzieci i młodzieży [Artistic Activity of Children and Youth]. Warszawa: WSiP.
Zobacz w Google Scholar

Popek, S. (1999). Barwy i psychika. Percepcja, ekspresja, projekcja [Colours and Psyche. Perception, Expression, Projection]. Lublin: UMCS.
Zobacz w Google Scholar

Popek, S. (2010). Psychologia twórczości plastycznej [Psychology of Artistic Creativity]. Kraków: Impuls.
Zobacz w Google Scholar

Posłuszna-Owcarz, M. (2002). Niepełnosprawność a rysunek [Disability and Drawing]. In: Z. Tarkowski & G. Jastrzębowska (eds.), Człowiek wobec ograniczeń. Niepełnosprawność, komunikowanie, diagnoza, terapia [Man Towards Limitations. Disability, Communicating, Diagnosis, Therapy] (pp. 267–280). Lublin: Wydawnictwo Fundacji „ORATOR”.
Zobacz w Google Scholar

Sanmiquel, D. (ed.) (1998). Podręcznik Malarstwa. Perspektywa i Kompozycja [A Handbook of Painting. Perspective and Composition], transl. M. Mach. Łódź: Galaktyka.
Zobacz w Google Scholar

Szuman, S. (1990[1927]). Sztuka dziecka. Psychologia twórczości rysunkowej dziecka [Child’s Art. Psychology of Child’s Artistic Creativity]. Warszawa: WSiP.
Zobacz w Google Scholar

Szuścik, U. (2016). Edukacja plastyczna dziecka w wieku wczesnoszkolnym – założenia i celowość kształcenia [Art Education of Children at Early School Age – Assumptions and Purposefulness of Educating]. Konteksty Pedagogiczne, 1(6), 57–66.
Zobacz w Google Scholar

Szuścik, U. (2019). Bazgrota w twórczości plastycznej dziecka [Scrawling in Child’s Artistic Creativity]. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Zobacz w Google Scholar

Tisseron, S. (2006). Dziecko w świecie obrazów: pytania zadaje Brigitte Canuel [A Child in the World of Pictures: Questions Asked by Brigitte Canuel], transl. E. Burakowska. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Zobacz w Google Scholar

Wallon, P., Cambier, A. & Egelhard, D. (1993). Rysunek dziecka [The Drawing of a Child], transl. R. Gałkowski. Warszawa: WSiP.
Zobacz w Google Scholar

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.