Teatr w aspekcie literatury polecanej uczniom klas początkowych w Polsce Ludowej (1944–1953)
Konteksty Pedagogiczne nr 2(15)/2020
pdf

Słowa kluczowe

teatr dla dzieci
literatura dla dzieci
edukacja elementarna
lektura szkolna

Jak cytować

BOGUSZEWSKA, A. Teatr w aspekcie literatury polecanej uczniom klas początkowych w Polsce Ludowej (1944–1953). Konteksty Pedagogiczne, v. 2, n. 15, p. 417–434, 30 grudz. 2020.

Abstrakt

Opracowanie prezentuje zrekonstruowany obraz funkcjonowania teatru dla najmłodszych oraz aspekt obowiązkowych lektur szkolnych. Obszar badań skupiono na latach 1944–1953 w Polsce Ludowej, z uwzględnieniem tła lat międzywojennych. Jest to czas gwałtownych przekształceń ideologicznych na polskich terenach.
W wyniku zacieśnienia stalinowskiego reżimu nastąpiła radykalna zmiana w doborze treści lektur polecanych do szkolnych bibliotek, przeznaczonych dla uczniów klas początkowych. Nowy kanon książek obejmował w przeważającej części literaturę radziecką. W omawianym okresie podobne treści dominowały w wystawianych spektaklach teatralnych dla najmłodszych. Forma prezentacji zarówno w ilustracji książkowej, jak i plastyce teatralnej podporządkowana była rygorowi obowiązującego w sztuce wizualnej realizmu socjalistycznego. Należy jednak zaznaczyć, że forma ta bywała wzbogacana o cechy stylistyczne zaczerpnięte z polskiej sztuki ludowej. W omawianym okresie zaczęła się uwydatniać swoista synergia formy strony graficznej książki i plastyki teatru dla młodego widza, chociażby przez związek personalny twórców zaangażowanych w różne dyscypliny sztuki dla dzieci.

https://doi.org/10.19265/kp.2020.2.15.290
pdf

Pobrania

Dane pobrania nie są jeszcze dostepne

Bibliografia

Broniewska, J. (1949). Filip i jego załoga na kółkach. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Collodi, C. (1948). Pinokio. Przygody drewnianej kukiełki, tłum. J. Wittlin. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Wiedza”.
Zobacz w Google Scholar

Collodi, C. (1950). Pinokio. Przygody drewnianego pajaca, tłum. Z. Jachimecka. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Czaruszyn, E. (1954). Zwierzątka, tłum. W. Grodzieńska. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Gillowa, J. (1937). Maciusiowi wioska. Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta.
Zobacz w Google Scholar

Gorki, M. (1949). Przygoda Jewsiejki, wyd. 1, tłum. J. Brzechwa. Warszawa: Nasza Księgarnia (wyd. 2: 1952).
Zobacz w Google Scholar

Ilijna, J. (1952). Profesor wróbelek, tłum. M. Górska. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Januszewska, H. (1935). O kocie, co fajkę kurzył i innych dziwach. Warszawa: Towarzystwo Wydawnicze „Bluszcz”.
Zobacz w Google Scholar

Kononow, A. (1949). Choinka w Sokolnikach. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Konopnicka, M. (1948). Na jagody. Warszawa: Wydawnictwo Arcta.
Zobacz w Google Scholar

Konopnicka, M. (1949a). Franek. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Konopnicka, M. (1949b). Na jagody. Warszawa: Gebethner i Wolff (wyd. 1: 1924).
Zobacz w Google Scholar

Kownacka, M. (1948). Kukuryku na ręczniku. Warszawa: Nasza Księgarnia (wyd. 6: 1955).
Zobacz w Google Scholar

Krzemieniecka, L. (1950). Z przygód krasnala Hałabały. Warszawa: Spółdzielnia Światowid.
Zobacz w Google Scholar

Krzemieniecka, L. (1952). Lenin wśród dzieci. Warszawa: Czytelnik.
Zobacz w Google Scholar

Majakowski, W. (1949). Kim chciałbym zostać, tłum. W. Broniewski. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Marszak, S. (1951). Stron dziesięć i pół o tym, czym jest stół, tłum. K.I. Gałczyński. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Marszak, S. (1952). Księga leśna, tłum. J. Minkiewicz. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Marszak, S. (1953). Wesołe czyżyki, tłum. M. Kann. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Michałkow, S. (1953). Wujek Wieża, tłum. J. Minkiewicz. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Mortkowicz-Olczakowa, H. (1952). Piosenka o Nowej Hucie. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Zobacz w Google Scholar

Plany godzin i materiały programowe dla szkół powszechnych i I klasy gimnazjów ogólnokształcących na rok szkolny 1945/46 (1945). Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Plany godzin i programy przejściowe na rok szkolny 1946/47 dla szkół powszechnych (1946). Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Siemaszko, O. (1988). Olga Siemaszko. Rysunki i ilustracje (katalog). Zamość: Biuro Wystaw Artystycznych.
Zobacz w Google Scholar

Puszkin, A. (1949). Bajki o rybaku rybce, tłum. J. Tuwim. Warszawa: Książka i Wiedza.
Zobacz w Google Scholar

Skowronkówna, I. (1946). Antologia polskiej literatury dziecięcej. Warszawa: PZWS.
Zobacz w Google Scholar

Szelburg-Zarembina, E. (1947). Wesołe historie. Toruń: KN–T. Szczęsny i S-ka (wyd. 2: 1948).
Zobacz w Google Scholar

Szwarc, E. (1950). Uczennica klasy I, wyd. 1, Warszawa: Książka i Wiedza (wyd. 2: 1955).
Zobacz w Google Scholar

Tołstoj, A. (oprac.) (1950a). Chawroszka, tłum. K. Truchanowski. Warszawa: PZWS.
Zobacz w Google Scholar

Tołstoj, A. (oprac.) (1950b). Kuźma Skorobogaty, tłum. K. Truchanowski. Warszawa: PZWS.
Zobacz w Google Scholar

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.