Tom 1 Nr 4 (2015)
Opis numeru

Słowo wstępne

Wola sama w sobie nie ma kierunku, to intencja nadaje woli kierunek.

Sławomir Mrożek

Praktyczne wdrożenie teoretycznej wiedzy jest centralnym odniesieniem dla aktualnych rozważań osób, które poddają refleksji zagadnienia związane z edukacją2 . Podstawy pedagogicznych teorii korelują między innymi z charakterem następujących po sobie etapów rozwoju umysłu człowieka, przy czym uznane modele umysłu ucznia koncentrują się wokół poszczególnych celów edukacyjnych. Modele, poza sformułowaniem koncepcji umysłu (co pozwala dokonać wyboru metod nauczania), stanowią koncepcję relacji, jakie zachodzą w przestrzeni wyznaczonej wspólnie przez umysł i kulturę. Uczenie się i nauczanie – przy uwzględnieniu przemian zachodzących we współczesnym świecie – wymagają ciągłych analiz, których wyniki mają służyć efektywności uczenia się i nauczania . Modele umysłu i modele pedagogii łączą się w koncepcjach, które zakładają: postrzeganie dzieci jako uczących się przez naśladowanie – nabywanie umiejętności praktycznych; postrzeganie dzieci jako uczących się wskutek ekspozycji na działania dydaktyczne – nabywanie wiedzy deklaratywnej; postrzeganie dzieci jako myślących – rozwój wymiany intersubiektywnej; postrzeganie dzieci jako wiedzących – zarządzanie wiedzą obiektywną .

Każdy z modeli może być ujmowany z różnej perspektywy, przy czym w każdym kluczowa jest intencjonalność działania wpisana w edukację. Jako osoba odpowiedzialna za koncepcję przewodnią 4. numeru „Kontekstów Pedagogicznych” przyjęłam, iż intencjonalny oznacza mający cel, zamierzony, umyślny5 . Autorzy tekstów współtworzących niniejsze wydanie czasopisma z całą stanowczością dowiedli, iż edukacja jest zespolona z intencjonalnością, która posiada wpływ decydujący o kierunku pedagogicznych działań i nie dotyczy jedynie dziecka/ucznia, ale ustanawia się również wobec nauczycieli czy rodziców. Intencjonalność jest obecna w każdej przestrzeni wyznaczonej granicami koncepcji stanowiących podłoże myślenia Autorów. Często nie ma o niej mowy wprost, ale nieprzerwanie wpisana jest w wielowymiarowe działania pedagogiczne.

Obszar rozważań został zawężony do werbalnej kreatywności dziecka ze wskazaniem na jego najbliższe otoczenie, do funkcjonowania rady rodziców w przedszkolu, szkoły będącej miejscem dla wydarzania się dialogu. Przemyślenia naukowe odwołują Czytelnika do intencjonalności ujmowanej w perspektywie muzycznej, jak również intencjonalności dyskursu religijnego. Odniesieniem dla naukowych refleksji stało się zagadnienie awansu zawodowego nauczycieli w ewaluacji dokonanej przez przełożonych, a także zabawy z dziećmi w wieku przedszkolnym z wykorzystaniem metody Ireny Majchrzak. Autorzy wskazali również na intencjonalność pracy z dzieckiem, którego rozwój jest opóźniony, przy czym w  sposób szczególny uwzględniono jego komunikację z otoczeniem.

Treść sprawozdań z konferencji naukowych oraz recenzje publikacji otwierają przed Czytelnikiem przestworze, w którym On sam z łatwością może odnaleźć i wskazać różnorodność charakteru intencjonalności w edukacji oraz ich symbiozę warunkującą rozwój, a także uczenie. Mając na uwadze, że kontekst istnienia nadaje intencjonalności znaczenie i kierunek realizacji pedagogicznych działań, należy pamiętać, iż edukacja stanowi złożony proces zdobywania wiedzy, umiejętności i kompetencji, które nie mogą być odkrywane ani we wzajemnej izolacji, ani w izolacji od praktyki. Zapraszając odbiorców do lektury, należy mieć nadzieję, że wskazany krąg tematyczny w nieodległej przyszłości stanie się inspiracją dla naukowych refleksji i dyskusji, ponieważ temat otwiera szerokie spektrum rozważań. Pragnę podkreślić jego ważność i dziękuję za zaangażowanie wszystkim, których wysiłek sprawił, że publikacja powstała.

Justyna Wojciechowska

Artykuły

Marzenna Magda Adamowicz
Najbliższe otoczenie w kreatywności werbalnej dziecka
PDF
Krystyna Żuchelkowska
Zasady funkcjonowania i zadania rady rodziców w przedszkolu
PDF
Ewa Kochanowska
Szkoła jako przestrzeń dialogu w relacjach nauczyciel – uczeń w praktyce edukacyjnej
PDF
Ewa Szatan
Przestrzeń muzyczna dziecka w przestrzeni klasy szkolnej
PDF
Stanisław Ciupka
Różne ujęcia dyskursu religijnego
PDF
Ewa Zimny
Awans zawodowy nauczycieli przedszkoli w ocenie ich przełożonych
PDF
Anna Dziemianko
Wykorzystanie metody Ireny Majchrzak podczas zabaw z dziećmi w przedszkolu
PDF
Anna Dziemianko
Ewaluacja wdrażanej metody Ireny Majchrzak podczas zabaw z dziećmi w przedszkolu
PDF
Oksana Dąbrowska, Anatoly Chuprikov, Bogdan Popowski
Delfinoterapia jako rodzaj pomocy dla dzieci z opóźnieniem w rozwoju oraz metoda wpływająca na rozwój komunikacji
PDF
Ewelina Gajewska
Recenzja książki Dziecięce poznawanie świata. Mowa i jej rozumienie pod redakcją Liliany Madelskiej i Justyny Wojciechowskiej (Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2013)
PDF
Janina Sabat
Recenzja książki Marka Kaczmarzyka Zielony Mem(Śląski Ogród Botaniczny, Mikołów 2012)
PDF
Maciej Kołodziejski
Sprawozdanie z I Międzynarodowej Konferencji Naukowej Twórczość codzienna w teorii i praktyce edukacyjnej. Nauczyciel jako refleksyjny i krytyczny praktyk, Pułtusk 15–16 maja 2014 r.
PDF
Marianna Styczyńska, Natalia Gumińska, Cecylia Nawrot, Kenny Spence, Colin Chisholm
Sprawozdanie z IV Międzynarodowej Konferencji Eksperckiej Nowe Horyzonty w Edukacji Przedszkolnej. Men in Childcare
PDF